Opozita akuzon qeverinë për korrupsion, klientelizëm, kapje të shtetit dhe përqendrim të pushtetit. Por ndërsa kjo përplasje politike zhvillohet çdo ditë në Kuvend dhe në media, një tjetër fenomen po shfaqet në heshtje: figura me të kaluar në opozitë po shfaqen gjithnjë e më shumë në poste të rëndësishme të administratës së drejtuar nga mazhoranca.
Pyetja nuk është nëse këta njerëz kanë të drejtë të punojnë në administratë. Sigurisht që kanë. Pyetja është tjetër:
A kemi të bëjmë me zgjedhje profesionale të individëve, me largime të natyrshme nga opozita, me afrime individuale me mazhorancën apo po krijohet një mekanizëm i padukshëm bashkëjetese mes pozitës dhe opozitës?
Deri tani nuk ka prova publike për një marrëveshje të shpallur PS–PD për ndarjen e posteve. Prandaj do të ishte e papërgjegjshme të flitej për një “pakt” pa prova.
Por faktet individuale janë aty dhe meritojnë të analizohen.

Nga ish-deputetët te administrata
Rasti më i fundit dhe më i komentuar është ai i Dashnor Sulës, ish-deputet i PD-së, i cili u emërua Kryeinspektor i Përgjithshëm.
Ky nuk është thjesht një emërim i zakonshëm administrativ. Sula ka qenë një figurë politike e opozitës dhe për vite ka qenë në krahun përballë qeverisë.
Sot është në një institucion të rëndësishëm shtetëror.
Rasti tjetër është Jola Hysaj, ish-sekretare e PD-së për Marrëdhëniet me Publikun, e cila u emërua në krye të Agjencisë Kombëtare të Turizmit.
Më herët, Sara Bodo, ish-drejtuese e FRPD-së në Vlorë, u emërua në drejtimin e Agjencisë Kombëtare të Rinisë.
Dhe në nivel lokal kemi një rast edhe më domethënës: Genc Deromemaj, ish-kryetar i PD-së në Vlorë dhe ish-kandidat i kësaj partie për kryetar bashkie, u emërua në krye të Kadastrës së Vlorës.

Këto raste nuk provojnë një marrëveshje politike.
Por ato tregojnë diçka tjetër: kalimi i njerëzve me të kaluar opozitare drejt strukturave të pushtetit nuk është vetëm një rast i izoluar. Por çfarë ndodh më poshtë?

Politika shqiptare nuk funksionon vetëm përmes ministrave dhe deputetëve.
Pushteti real shpërndahet edhe në nivelet e dyta dhe të treta:
drejtoritë rajonale, agjencitë, institucionet lokale, ndërmarrjet publike, administratorët, nëndrejtorët, këshillat bashkiakë dhe strukturat e tjera që menaxhojnë çdo ditë marrëdhënien e qytetarit me shtetin.
Prandaj pyetja duhet të zgjerohet:
Sa ish-funksionarë të PD-së janë sot në administratën publike?
Sa prej tyre kanë qenë kryetarë degësh?
Sa kanë drejtuar FRPD-në?
Sa kanë qenë kandidatë për deputetë apo kryetarë bashkie?
Sa kanë qenë këshilltarë bashkiakë?
Sa janë sot drejtorë, nëndrejtorë apo drejtues institucionesh?
Dhe mbi të gjitha: A janë larguar realisht nga opozita përpara se të marrin postin, apo vazhdojnë të ruajnë lidhjet politike me të?
Sepse përgjigjja ndryshon krejt kuptimin e fenomenit.
Tre skenarë
-Nëse një ish-funksionar i opozitës largohet publikisht nga partia, pranon një detyrë dhe e ushtron atë si profesionist, kemi një kalim individual.
-Nëse në një qytet disa figura të rëndësishme të opozitës marrin poste publike, ndërkohë që vazhdojnë të kenë ndikim në strukturat lokale të saj, atëherë kemi një fenomen shumë më interesant: zona influence.
-Dhe nëse kjo përsëritet në qarqe të ndryshme, në nivele të ndryshme dhe me të njëjtën logjikë, atëherë nuk mund të mjaftohemi më me shpjegimin e “rastësisë”.
Mund të kemi krijimin e një ekosistemi politik ku kufiri midis pozitës dhe opozitës bëhet gjithnjë e më i paqartë.
Opozita në pushtet pa qenë në qeveri?
Këtu qëndron paradoksi.
Opozita thotë se Rama ka kapur shtetin.
Por nëse njerëz të saj marrin poste brenda këtij shteti, atëherë lind një pyetje e pashmangshme:
A po kap qeveria opozitën, apo po integrohen individë të opozitës në mekanizmin e pushtetit?
Janë dy gjëra krejt të ndryshme.
E para është një akuzë politike dhe kërkon prova.
E dyta është një fenomen që mund të matet.
Mjafton të marrim emrat, funksionet e mëparshme, postet e reja, datat e emërimit dhe mënyrën se si janë bërë këto emërime.
Pastaj tabloja fillon të flasë vetë. A po zëvendësohet përplasja me bashkëjetesën? Ndoshta nuk ekziston një marrëveshje e shkruar.
Ndoshta nuk ka asnjë tavolinë ku PS dhe PD kanë ndarë postet.
Por politika nuk funksionon gjithmonë përmes marrëveshjeve të shkruara.
Mund të funksionojë përmes marrëdhënieve personale, interesave lokale, ndikimeve, ndërmjetësve dhe marrëveshjeve individuale.
Dhe pikërisht kjo është arsyeja pse duhet të shohim nivelet e ulëta të pushtetit, jo vetëm emrat e mëdhenj.
Sepse një sistem politik nuk kuptohet vetëm duke parë kryeministrin dhe kryetarin e opozitës. Kuptohet duke parë kush drejton drejtorinë, kush kontrollon institucionin, kush emërohet në bashki, kush merr një agjenci dhe nga cila forcë politike ka ardhur. Nëse rezulton se kemi disa raste individuale, atëherë kemi të bëjmë me zgjedhje personale.
Nëse rezulton se fenomeni është i përhapur dhe përsëritet në mënyrë të organizuar, atëherë pyetja bëhet shumë më e madhe:
A po krijohet një pushtet ku pozita dhe opozita vazhdojnë të përplasen para kamerave, ndërsa poshtë tyre bashkëjetojnë në të njëjtin sistem administrativ?
Dhe kjo do të ishte ndoshta pyetja më e pakëndshme për të dyja palët.
Sepse nëse kufiri mes pozitës dhe opozitës po zhduket jo përmes votës, por përmes emërimeve, atëherë qytetari ka të drejtë të pyesë:
Ku mbaron opozita dhe ku fillon pushteti?