Një fotografi që po qarkullon në rrjetet sociale e paraqet Tansu Çillerin si figurën që, në kulmin e krizës shqiptare të vitit 1997, i dha Greqisë një ultimatum 24-orësh për t’u tërhequr nga Shqipëria. Historia ka një bazë reale, por fotografia e thjeshton dhe e dramatizon. Në mars 1997, Shqipëria ndodhej në kaos pas shembjes së skemave piramidale. Institucionet shtetërore ishin dobësuar rëndë, armët kishin përfunduar në duart e civilëve dhe vendi rrezikonte destabilizim të plotë. Në atë situatë, Tansu Çiller, atëherë zëvendëskryeministre dhe ministre e Jashtme e Turqisë, bëri deklarata të forta në mbështetje të Shqipërisë. Sipas raportimeve të kohës, ajo theksoi se Turqia nuk do të qëndronte spektatore përballë çdo përpjekjeje për copëtimin e territorit shqiptar dhe se Ankara ishte e gatshme të ofronte ndihmë politike, ekonomike dhe ushtarake. Pra, thelbi i historisë është real. Por problemi nis me versionin që qarkullon sot: se Çiller i dha Greqisë një ultimatum zyrtar 24-orësh për të tërhequr trupat nga Shqipëria. Për këtë formulim nuk gjendet i njëjti nivel dokumentimi primar. Është një pretendim që është përsëritur ndër vite në burime të ndryshme, por nuk duhet paraqitur si fakt i pakundërshtueshëm. Po trupat greke në Shqipëri? Edhe këtu fotografia krijon një përshtypje të gabuar.Greqia kishte vërtet trupa në Shqipëri në vitin 1997. Por ato nuk hynë si një ushtri greke që po pushtonte jugun e vendit. Trupat greke ishin pjesë e Operation Alba, një ndërhyrje shumëkombëshe e autorizuar nga Këshilli i Sigurimit të OKB-së dhe e udhëhequr nga Italia. Misioni kishte për qëllim krijimin e një mjedisi të sigurt për shpërndarjen e ndihmave humanitare dhe stabilizimin e situatës. Në këtë operacion morën pjesë 11 shtete. Mes tyre ishin edhe Greqia dhe Turqia. Ky është një detaj që ndryshon shumë mënyrën se si duhet lexuar historia e vitit 1997. Pra, nuk kemi një skenar të thjeshtë ku “Greqia pushtoi Shqipërinë dhe Turqia e kërcënoi për t’u larguar”. Kemi një Shqipëri në krizë, një ndërhyrje ndërkombëtare të autorizuar nga OKB-ja dhe, paralelisht, një Turqi që e konsideronte çdo rrezik për copëtimin e Shqipërisë si çështje të rëndësishme strategjike. Dhe pikërisht këtu qëndron rëndësia e deklaratave të Çillerit. Ajo nuk kishte nevojë për një ultimatum të sajuar për ta bërë të qartë qëndrimin e Ankarasë. Mesazhi ishte i fortë: Turqia nuk do të pranonte lehtësisht një ndryshim të kufijve apo copëtim të Shqipërisë. Pjesa tjetër është histori e përsëritur, e zbukuruar dhe shpesh e kthyer në mit politik. Prandaj, kur shohim sot frazën “Kush prek Shqipërinë, ka prekur Turqinë”, duhet ta lexojmë me një dozë kujdesi. Mund të mos kemi provën e mjaftueshme për çdo fjalë të versionit viral, por kemi dokumentacion për një fakt shumë më të rëndësishëm: në momentin kur Shqipëria ishte më e dobët, Ankaraja e bëri publikisht të qartë se nuk ishte indiferente ndaj fatit dhe integritetit territorial të saj. Dhe kjo është historia që ia vlen të kujtohet.Jo si propagandë. Por si një episod real i marrëdhënieve shqiptaro-turke në një nga vitet më të trazuara të Shqipërisë moderne..