Nuk dua të merrem me atë që kam thënë dje”: A mund të fshihet një ndryshim politik pas fjalës “adaptation”?

MATILDA KURTI – ARGUMENTI NEWS

Nëse lajmet që qarkullojnë për Grida Dumën konfirmohen, kemi përpara një prej lëvizjeve më interesante të politikës shqiptare. Por pas emrit të një politikaneje shumë të rëndësishme, shihet një pyetje shumë më e madhe: çfarë po ndodh me raportin e forcave në politikën shqiptare?

Ditët e fundit kanë qarkulluar në media raportime se Grida Duma mund t’i bashkohet qeverisë së Edi Ramës dhe madje të marrë postin e zv.kryeministres.

Lajmi është publikuar si informacion i bazuar në burime dhe ende duhet pritur konfirmimi zyrtar. Por vetëm ideja e këtij zhvillimi mjafton për të hapur një debat, sepse Grida Duma nuk është një emër i zakonshëm në politikën shqiptare. Ka qenë deputete e Partisë Demokratike, një nga figurat më të njohura të kampit opozitar dhe më pas është bërë një figurë e rëndësishme e ekranit dhe debatit publik. Prandaj, nëse ajo do të shfaqej nesër në krah të Edi Ramës, pyetja nuk do të ishte thjesht: “Pse Grida Duma po hyn në qeveri?”

Pyetja do të ishte: “Çfarë ka ndryshuar në politikën shqiptare që një figurë e tillë mund të kalojë nga njëra anë e barrikadës në tjetrën?” Dhe pikërisht këtu hyn deklarata satirike që po qarkullon, e cila imagjinon një “deklaratë” të Dumës për hyrjen në qeverinë Rama IV.

Në të, Duma vendos të shpjegojë vendimin me një arsenal të tërë fjalësh anglisht: “analysis”, “evaluation”, “assessment”, “framework”, “strategy”, “positioning”, “adaptation”, “strategic flexibility”, “impact”, “governance”, “accountability”, “performance”.

Në fund, pas gjithë këtij “analysis-i multidimensional”, mesazhi bëhet shumë më i thjeshtë: “Kam ndryshuar pozicion sepse kam vendosur se tani është koha për të hyrë në qeveri.”

Satira godet pikërisht këtu.“Nuk është kontradiktë”, thotë deklarata e imagjinuar. “Është evolution.”“

Nuk është kompromis. Është strategic flexibility.“ Nuk është pushtet. Është impact.“ Nuk është karrige. Është rol. Dhe më e forta:

“Nuk dua të merrem me atë që kam thënë dje, sepse dje ishte një tjetër context.”

Në gjuhën shqipe të thjeshtë, pa framework, pa positioning dhe pa strategic flexibility, kjo do të përkthehej: “Kam ndryshuar qëndrim. Rrethanat kanë ndryshuar dhe unë po përshtatem me realitetin e ri politik.”

Por pikërisht këtu fillon politika. Sepse në politikë mund të ndryshosh mendim. Mund të ndryshosh qëndrim. Mund të kalosh nga opozita në bashkëpunim. Mund të besosh se një qeveri që ke kritikuar dje mund të ketë sot nevojë për kontributin tënd.

Kjo është pjesë e lojës politike. Por publiku ka të drejtë të pyesë: A ndryshoi realiteti apo ndryshoi pozicionimi? Dhe në rastin e Grida Dumës, pyetja bëhet edhe më interesante. Sepse nëse raportimet për një afrim me Rama IV rezultojnë të vërteta, atëherë nuk kemi thjesht një emër të ri në një kabinet qeveritar. Kemi një figurë që vjen nga kampi kundërshtar dhe që mund të bëhet pjesë e pushtetit që dikur e ka kundërshtuar. Dhe kjo na çon te Edi Rama.

Rama tashmë është në mandatin e katërt qeverisës dhe Rama IV është qeveria aktuale e Shqipërisë.

• Por a është ende Rama po aq dominant sa më parë? Apo po ndodh diçka tjetër? Sepse një mënyrë për ta matur fuqinë e një lideri nuk është vetëm numri i votave apo numri i mandateve.
• Mund ta masësh edhe me një pyetje tjetër: Sa njerëz nga kampi kundërshtar janë të gatshëm të hyjnë në orbitën e tij?
• Nëse një figurë si Grida Duma afrohet me Ramën, mund të thuhet se ajo po kërkon një rol të ri politik. Por mund të shihet edhe nga këndvështrimi tjetër:
• Ndoshta nuk është Grida Duma që po shkon te Rama.
• Ndoshta është pesha e Ramës ajo që vazhdon t’i tërheqë figurat politike drejt vetes. Dhe ky është paradoksi. Nëse Rama është i dobët, pse figura të njohura politike do të mendonin të hynin në qeverinë e tij?

Nëse Rama është i fortë, atëherë pse ka nevojë të marrë figura nga jashtë kampit të tij? Përgjigjja mund të jetë diku në mes.

Rama mund të jetë ende figura dominante e politikës shqiptare, ndërsa opozita mund të jetë ende në kërkim të një alternative që ta thyejë këtë dominim. Dhe në këtë pikë, historia e Dumës bëhet më shumë se një histori për një post. Bëhet histori për raportin e forcave. Sepse një opozitë nuk dobësohet vetëm kur humbet zgjedhjet. Dobësohet edhe kur njerëzit e saj më të njohur fillojnë të shohin të ardhmen politike jo duke sfiduar pushtetin, por duke negociuar një vend brenda tij.

Dhe këtu deklarata satirike bëhet edhe më therëse. Pas gjithë fjalëve të permendura në “deklaratën imagjinare” të Grida Dumës,“evolution”, “adaptation”, “strategic flexibility”, “positioning”, në fund mbetet vetëm një fjali shqip:

“Kam vendosur se tani është më mirë të jem pjesë e qeverisë sesa përballë saj. ”Ndoshta kjo është pragmatizëm.

Ndoshta është pjekuri politike. Ndoshta është një ndryshim real bindjesh. Por ndoshta është edhe një tregues se ku ndodhet sot qendra reale e pushtetit.

• Dhe pyetja që duhet t’i bëjmë Edi Ramës nuk është vetëm nëse do ta marrë Grida Dumën në qeveri.
• Pyetja është shumë më e madhe: Nëse një figurë politike dominante e opozitës afrohet me ty, a është kjo shenjë se ti po humbet fuqinë që ke pasur, apo pikërisht e kundërta – se pesha jote politike është ende aq e madhe sa edhe kundërshtarët e tu e shohin të ardhmen e tyre brenda orbitës së pushtetit tënd?

Sepse ndonjëherë fuqia e një kryeministri nuk matet vetëm me njerëzit që i ka në krah. Matet edhe me ata që dikur ishin përballë tij dhe sot po mendojnë të ulen në të njëjtën tryezë. Dhe nëse Grida Duma vërtet hyn në Rama IV, atëherë një gjë është e sigurt: nuk do të ndryshojë vetëm CV-ja e një politikaneje. Do të hapet një debat i ri mbi fuqinë e Ramës, dobësinë e opozitës dhe atë vijën gjithnjë e më të hollë mes kundërshtimit dhe pushtetit.

Në fund, ndoshta nuk është më çështja e “positioning-ut”.Është shumë më e thjeshtë: Kush po afrohet me kë – Grida Duma me Ramën, apo politika shqiptare me realitetin se Edi Rama vazhdon të jetë qendra rreth së cilës rrotullohet gjithçka?