Në qershor 2026, në një fjalim të tij, Rama është cituar me formulimin “Shqipëria është e Europës, ndërsa shqiptarët janë të Shqipërisë”; ndërkohë, qëndrimi zyrtar i qeverisë e paraqet Shqipërinë si pjesë të projektit dhe rrugës europiane. Shqipëria është e shqiptarëve, jo një pronë e Europës“Shqipëria është e Europës, ndërsa shqiptarët janë të Shqipërisë.”Nëse kjo është ajo që Kryeministri Edi Rama ka zgjedhur t’i thotë shqiptarëve, atëherë kemi përballë jo thjesht një lojë fjalësh, por një problem shumë më të madh: çfarë kuptimi ka për një kryeministër fjala Shqipëri dhe kujt i përket ajo? Shqipëria është në Europë.Shqipëria është europiane. Shqipëria aspiron të jetë pjesë e Bashkimit Europian. Por Shqipëria nuk është pronë e Europës.Shqipëria është shtet shqiptar, atdhe i shqiptarëve dhe tokë ku ligji, gjuha dhe institucionet shqiptare kanë autoritetin e tyre sovran. Europa është një kontinent. Bashkimi Europian është një bashkësi shtetesh. Asnjëra nuk e zhduk identitetin kombëtar të vendeve që janë pjesë e saj. A nuk është Gjermania e gjermanëve, edhe pse është Europë? A nuk është Franca e francezëve, edhe pse është Europë? A nuk është Italia e italianëve, edhe pse është Europë? Gjermania ka gjuhën gjermane, Franca gjuhën frënge, Italia gjuhën italiane. Janë vende europiane, por nuk kanë pushuar së qeni kombe dhe shtete të tyre.Edhe shqiptari që jeton në Gjermani, Francë apo Itali, kur bëhet shtetas i atij vendi, i nënshtrohet kushtetutës dhe ligjeve të atij shteti. Por kjo nuk e bën Gjermaninë shqiptare dhe as Shqipërinë gjermane. Sepse Europa nuk zëvendëson kombin. Dhe pikërisht këtu qëndron problemi me formulimin e Kryeministrit. Nëse thuhet se “Shqipëria është e Europës”, duhet bërë menjëherë pyetja: në ç’kuptim? Në kuptimin gjeografik? Po.Në kuptimin qytetërimor? Po.Në kuptimin politik, si aspiratë për anëtarësim në BE? Po. Por nëse kjo shprehje përdoret për të zëvendësuar idenë se Shqipëria është atdheu i shqiptarëve, atëherë jo.Sepse Shqipëria nuk është thjesht një koordinatë në hartën e Europës. Ajo është historia e një kombi. Është gjuha shqipe. Është kujtesa e brezave. Është toka e shqiptarëve. Është shteti që u krijua si shprehje e një aspirate kombëtare dhe që shqiptarët e kanë mbrojtur me sakrificë. Dhe ka një dallim të madh mes të thuash:“Shqipëria i përket Europës”dhe të thuash:“Shqipëria i përket shqiptarëve dhe Shqipëria është pjesë e Europës.”E para e vendos theksin te një hapësirë mbi kombin. E dyta e vendos kombin në vendin e vet dhe Europën në vendin e vet.Shqiptarët nuk kanë nevojë të pushojnë së qeni shqiptarë për t’u bërë europianë.Përkundrazi. Ne duam Europën pikërisht sepse duam të jemi një komb europian me identitetin, gjuhën, kulturën dhe shtetin e vet. Anëtarësimi në Bashkimin Europian nuk është dorëzim i Shqipërisë si identitet kombëtar. Është një zgjedhje politike dhe strategjike e një shteti sovran.Edhe vetë komunikimi zyrtar i qeverisë e përshkruan rrugëtimin europian si një proces ku Shqipëria dhe shqiptarët hyjnë në një projekt të përbashkët europian, jo si zhdukje e identitetit kombëtar. Prandaj pyetja për Kryeministrin është e thjeshtë:

Pse duhet të zgjidhni Europën përpara shqiptarëve në një fjali që flet për përkatësinë e Shqipërisë? Pse jo:

“Shqipëria është e shqiptarëve dhe shqiptarët janë europianë”? Pse jo:“Shqipëria është e shqiptarëve dhe pjesë e Europës”? Kjo do të ishte fjalia e një kryeministri që e kupton se integrimi europian nuk kërkon asimilim kombëtar. Sepse Europa që duam nuk është një Europë që u merr kombeve emrin, gjuhën dhe identitetin.

Është një Europë ku francezi mbetet francez, italiani italian, gjermani gjerman dhe shqiptari shqiptar. Prandaj le të mos ngatërrojmë përkatësinë gjeografike me pronësinë kombëtare. Shqipëria është në Europë. Shqipëria mund të bëhet pjesë e Bashkimit Europian. Shqipëria është dhe duhet të jetë një vend europian. Por Shqipëria është e shqiptarëve. Dhe kjo nuk është nacionalizëm. Është ABC-ja e shtetit kombëtar. Europianë po. Pa identitetin tonë, kurrë. Shqipëria e shqiptarëve.