Matilda Kurti

Në historinë e arsimit shqiptar ka mësues që lënë gjurmë të thella në edukimin e brezave, duke e shndërruar punën e tyre në mision. Liljana Luani i përket kësaj kategorie të rrallë së mësuesve.

Për më shumë se dy dekada, ajo ka qenë zëri i fëmijëve të ngujuar nga gjakmarrja, duke hyrë në shtëpi të izoluara nga frika dhe dhimbja për t’u sjellë atyre librin, dijen dhe shpresën.

E lindur dhe e formuar në Shkodër, Liljana Luani ia kushtoi jetën profesionit të mësueses, duke edukuar breza të tërë nxënësish në shkollën “Pashko Vasa”. Por emri i saj do të kapërcente kufijtë e një karriere të zakonshme pedagogjike kur vendosi të përballej me një nga plagët më të rënda sociale të Shqipërisë: gjakmarrjen.

Kur shumë fëmijë mbeteshin të mbyllur brenda katër mureve, të privuar nga liria dhe shkolla, ajo zgjodhi të mos qëndronte indiferente. Mori çantën e mësueses dhe trokiti në dyert e familjeve të ngujuara, duke u bërë për ta jo vetëm edukatore, por edhe mike, këshilltare dhe burim besimi. Mësimi për këta fëmijë nuk zhvillohej në bankat e shkollës, por në dhoma të mbushura me ankth, ku çdo libër i hapur ishte një dritare drejt botës.

Misioni i saj nuk kufizohej vetëm te dhënia e njohurive. Përmes edukimit, ajo përpiqej të mbillte te këta fëmijë idenë e faljes, të tolerancës dhe të besimit te ligji, me bindjen se urrejtja nuk duhet t’u trashëgohet brezave. Në një realitet ku gjakmarrja rrezikonte të riprodhonte vetveten, Liljana Luani luftonte me armën më të fuqishme: arsimin.

Puna e saj e palodhur tërhoqi vëmendjen jo vetëm në Shqipëri, por edhe jashtë vendit. Ajo u shpall “Mësuesja e Vitit” në Shqipëri dhe u rendit mes 50 finalistëve të çmimit prestigjioz ndërkombëtar “Global Teacher Prize”, i konsideruar nga shumë media si “Nobeli i Arsimit”.

Kontributi i saj u vlerësua me çmime dhe tituj të shumtë, ndër të cilët “Ambasadore e Paqes”, “Woman of Courage” dhe dekorata e lartë presidenciale “Urdhri i Skënderbeut”, një nga nderimet më të rëndësishme që jep shteti shqiptar.Edhe pas daljes në pension, Liljana Luani nuk e ndërpreu misionin e saj. Përkushtimi ndaj fëmijëve dhe familjeve në vështirësi mbeti pjesë e pandashme e jetës së saj.

Në tetor të vitit 2026, për të nderuar dhe vazhduar veprën e saj, u themelua në Shkodër fondacioni “Misioni Liljana Luani”, një nismë e udhëhequr nga Erjola Xheko, me objektiv mbështetjen e fëmijëve në nevojë dhe vazhdimin e rrugës së hapur nga mësuesja shkodrane.

Sot, emri i Liljana Luani nuk lidhet vetëm me profesionin e mësueses. Ai lidhet me guximin për të hyrë aty ku të tjerët hezitonin, me vendosmërinë për të mbrojtur të drejtën e çdo fëmije për t’u arsimuar dhe me besimin se një libër mund të jetë më i fortë se frika.

Në kujtesën e shumë familjeve shqiptare, ajo mbetet simbol i humanizmit, i sakrificës dhe i dashurisë së pakushtëzuar për fëmijët.