MATILDA KURTI

Shtatë mandate, por cili është bilanci?

**Gëzim Topçiu drejtoi Bashkinë Maliq për më shumë se çerek shekulli. Tani që Maliqi bashkohet me Korçën, pyetja nuk është vetëm çfarë do të fitojë bashkia e re, por edhe çfarë lë pas drejtimi më jetëgjatë në pushtetin vendor.

**Niko Peleshi e sheh reformën si një mundësi zhvillimi: Korça dhe Maliqi do të formojnë një bashki me 1462 kilometra katrorë dhe rreth 100 mijë banorë, duke vënë nën një administrim të përbashkët një territor të rëndësishëm bujqësor. Por pas hartës së re qëndron një histori politike që meriton të analizohet.

Gëzim Topçiu është në krye të Bashkisë Maliq që nga viti 2000. Në vitin 2023 fitoi mandatin e shtatë. Edhe Edi Rama, në një takim me kryetarët e bashkive, e quajti me humor “legjenda e pushtetit vendor”, duke ironizuar faktin se pas kaq shumë mandatesh, largimi nga pushteti bëhet gjithnjë e më i vështirë. Por çfarë do të thotë kjo jetëgjatësi për Maliqin?

Shtatë mandate, shtatë mundësi për të ndryshuar Maliqin

Një kryetar bashkie që drejton për më shumë se 25 vjet ka pasur kohë të mjaftueshme për të ndërtuar një model zhvillimi, për të zgjidhur probleme të trashëguara dhe për të krijuar institucione që funksionojnë përtej individit.

• Prandaj, pyetja nuk është nëse Topçiu ka fituar zgjedhjet, por cilat janë rezultatet e prekshme të këtyre shtatë mandateve.
• Sa ka ndryshuar jeta e fermerëve?
• Sa është modernizuar infrastruktura rurale?
• A është shfrytëzuar potenciali i fushës së Maliqit për të krijuar më shumë të ardhura, punësim dhe mundësi për të rinjtë?

Nuk ka të dhëna që të justifikojnë etiketimin e Bashkisë Maliq si të falimentuar. Përkundrazi, raporti i Ministrisë së Financave për vitin 2024 e paraqet atë në gjendje normale financiare. Por puna e një bashkie nuk matet vetëm nga aftësia për të paguar detyrimet. Ajo matet edhe nga investimet, cilësia e shërbimeve dhe zhvillimi që u ka sjellë banorëve.

Nëse drejtimi i Topçiut konsiderohet model suksesi, a do ta shihnin qytetarët e Korçës si një alternativë për drejtimin e bashkisë së re?

Apo suksesi i një kryetari matet ndryshe kur ai drejton një territor më të vogël dhe ndryshe kur përballet me përgjegjësinë e një bashkie që përfshin qytetin e Korçës, Maliqin dhe një hapësirë të gjerë rurale?

Nuk është një gjykim përfundimtar ndaj Topçiut. Është një provë e thjeshtë e standardit me të cilin vlerësohet pushteti vendor: rezultatet duhet të jenë të matshme dhe të krahasueshme, jo të mbështeten vetëm te numri i mandateve.

Vetë Topçiu ka shprehur rezerva për reformën, duke kërkuar qartësi për statusin e njësive, kompetencat, financat dhe investimet. Ai ka theksuar gjithashtu se bashkimi nuk duhet të largojë shërbimet nga qytetarët. Është një shqetësim legjitim. Por pikërisht këtu lind edhe detyrimi për të sqaruar se çfarë funksionoi deri tani dhe çfarë duhet të ndryshojë.

Maliqi nuk është pronë e askujt. Maliqi nuk mund të reduktohet në një territor që i shtohet Korçës në hartë. Ai ka fermerët, ekonominë, fshatrat dhe identitetin e vet. Banorët duhet të dinë se si do të mbrohen investimet, si do të shpërndahen fondet dhe nëse shërbimet do të mbeten të arritshme.

Dhe një pyetje tjetër nuk mund të shmanget: nëse reforma është zgjidhja e duhur për një administrim më efikas, a është bërë publik një bilanc i plotë i rezultateve të Bashkisë Maliq përpara se të nisë ky kapitull i ri?

**Pas 25 vitesh drejtimi, Maliqi meriton më shumë se një ndryshim në hartë. Meriton një bilanc.**

Jo për të mohuar arritjet, por për të dalluar çfarë është bërë, çfarë ka mbetur pa u bërë dhe çfarë duhet të marrë me vete bashkia e re.

Sepse në fund, reforma territoriale nuk duhet të jetë as një dënim për Maliqin dhe as një gjykim automatik për kryetarin e tij. Duhet të jetë një mundësi reale që qytetarët të përfitojnë më shumë nga administrimi publik.

Dhe pikërisht për këtë arsye, pas shtatë mandatesh të Gëzim Topçiut, pyetja më e rëndësishme mbetet: **çfarë trashëgimie konkrete i lë ai Maliqit dhe çfarë duhet të ndryshojë që banorët të jetojnë më mirë?**